Elkanore Orubea

Juan Sebastián de Elcano-ren jaiotze-etxea, izan zen dorrearen aztarnarik ez dago gaurko egunean nahiz eta ikerkuntza historiko berriek bere lokalizazioa hiribilduaren mutur hego-ekialdearen, labarraren gainean, kokatutako dagoen orube batean egiaztatu. Duela urte gutxi Elkano-tarren dorreko orube zaharrean hilarri batek humanitatearen historiarako izan duen garrantzi handia ospatzen du.

Elkano 1476. urtean jaio zen dorrean familia aberats baten barruan. Familia erabat iraulita zegoen Atlantiko eta Mediterraneo itsasoetako portuen arteko merkataritza negozioan. 1522. urtean burutu zuen lurrari lehen zirkumnabigazioaren bidaia, lurraren biribiltasuna enpirikoki frogatuta geratzen zen era berean etorkizunean Inperio Espainiarraren munduko ozeano guztien zehar ezarritako nagusitasunerako oinarriak jarri zituen ere. 1525. urtean Molucas aldera abiatzen da bigarrengo espedizio baten buru Jofre de Loaisarekin batera. Zoritxarreko bigarren bidaia honetan bere anai-arreba guztiek lagundu zioten, bidaian zehar guztiak zendu zirelarik. Horrela iritsi zen Elkanotarren leinuaren bukaera Getarian. Dorre zaharra 1638. urteko Getariako gudan izan zen suntsitua.

1671.urtean Elkanotarretaz geratzen zen bakarra dorreko hondakinak eta San Salvador elizan hilobi bat zen. Urte horretan legatua Pedro de Echave Asu-ren, Calatrava-ren aginduko zaldunari pasatu zioten eta oroitzapenezko hilarria Elkanoren hilobiaren gainean ezarri zuen gaur egun oraindik ikus daiteke parrokiko ate nagusian. Euskadiko itsasgizon baten oroipenean eraikitako lehen monumentua da.